Weekendmoment

Dit is al de derde aflevering in de serie 'weekendmoment', die we zijn begonnen in de zaterdagbijlage van de Leeuwarder Courant. Een reeks waarin mensen op portret komen tijdens hun weekeindritueel, dus bijvoorbeeld Jet Eringa-de Jong die voor elk weekeinde haar haar laat doen bij de kapster Nynke van der Vegt in knipsalon De Spiegel.

In de eerste aflevering haalde Barbara Frehe-Ashworth een Daily Telegraph om op de hoogte te blijven van het Britse nieuws. Ze geniet vooral van de ingezonden brieven. 'Zo mooi als de Engelsen kunnen formuleren, lees je het niet in de Nederlandse kranten', vindt ze.

Rob de Jong en Ele Boskma zaten in aflevering twee achter een biertje in het Oranjebierhuis, zoals elke zaterdagmiddag om 17 uur. Beide mannen zijn de beste vrienden, kennen elkaar al dertig jaar. Altijd op hun vaste stek aan de stamtafel te vinden.

Vandaag heb ik al weekendmoment nummer vijf gefotografeerd, over een week of wat te zien en lezen in Sneon en Snein. En wie nog leuke tips heeft… Mailen kan via bijlage@lc.nl.

Vlechtwerk

Zangeres Nynke Laverman zingt een 'duet' met de Friese hengst Marten Hendrik, in de muziektheatershow 'Faderpaard' die tijdens de hengstenkeuring wordt opgevoerd (9 en 10 januari). Afgelopen woensdag oefende ze in hengstenhouderij De Schoone Weide in Ansen. Ik was erbij voor een verslag dat vandaag in de Leeuwarder Courant staat.

'Faderpaard' is een voorstelling, gebaseerd op het gedicht 'It Faderpaard' van overleden dichter Tsjebbe Hettinga. Zijn stem en stukjes van het gedicht zijn te horen in de voorstelling. 'Foar my is Tsjebbe muzyk', zegt Nynke Laverman.

Hettinga vlecht in zijn gedicht banden tussen vader en zoon. In de show heeft regisseur Jos Thie vijf nummers opgenomen van de laatste cd van Nynke, 'Alter'. Want ook zij vertelt over de band tussen ouder en kind, het gevoel van verbonden maar ook vrij te zijn. 'Sa bûn, sa frij…'

Op verschillende plaatsen in de wereld oefenen artiesten voor 'Faderpaard'. In de Verenigde Staten,  Frankrijk en Zuid-Afrika. 'Dat fyn ik hiel besonder, dat ynternasjionale karakter', aldus Nynke. Straks moeten al hun onderdelen - van ingetogen liedjes tot uitbundig western rijden - in elkaar passen en tot één geheel worden gesmeed.

Tijdens de training was te zien dat hengst Marten Hendrik de muziek van Nynke herkende. Het was de derde keer dat de twee elkaar troffen. Bij het horen van haar stem spitste hij zijn oren. Nu nog aan de hand van eigenaar Susan Bouwman liep hij naar de zangeres toe. Maar in januari moet de routine zijn ingesleten dat hij haar rustig op eigen gelegenheid nadert.

Speciaal voor de foto mochten zijn manen helemaal los. Maar na afloop van de fotosessie vlocht Susan het haar weer snel in, anders stapt Marten Hendrik erop.

Meer foto's zijn te vinden op mijn website: www.gittebrugman.nl

What you know

Het boek van David Hilliard is aangekomen! Tweedehands, maar als nieuw. Ik ben blij.

Het is een genot te studeren op de combinaties die hij maakt. Door een kleine verandering in focus of standpunt is elk onderdeel van zijn (meestal) drieluiken net niet wat je verwacht. Je moet twee keer  kijken hoe hij zijn beelden opbouwt.

Hij heeft er een aantal gemaakt die verticaal zijn, maar dat werkt minder vervreemdend. Het is subtieler als hij zijn verhaal vertelt in het horizontale vlak.

Achterin staat een interview van Vince Aletti met de fotograaf. David vertelt over zijn jeugd. Zijn vader documenteerde hun leven in series foto's die hij samenvoegde tot panorama's: 'poor man's panoramic camera images'. Ook lag er altijd wel ergens een camera om 'through-the-door shots' te maken van iemand die binnen kwam en dan werd verrast. Bovendien verhuisde het gezin vaak, waardoor David de behoefte kreeg om elke plek waar hij terecht kwam goed te documenteren.

Zijn vader - marineman en fabrieksarbeider - is het onderwerp van veel van zijn series. Hij accepteerde heel makkelijk dat deze ene zoon homoseksueel is. 'He'd come home from working the third shift at W.C. Grace and he'd have a few beers and build his gay kid a dollhouse. So, yeah, that's amazingly formative, and in the best possible way.'

Zijn vader begrijpt niet goed waarom iemand geld wil betalen voor foto's van een oude man in zijn onderbroek die Playboy leest, maar steunt David in zijn werk. Als hij langskomt, heeft zijn vader soms weer een nieuwe scène bedacht waarin hij een rol kan spelen, bijvoorbeeld.

De foto's zijn soms wel wat geënsceneerd, maar niet bedacht. Ze stoelen allemaal op herinneringen en verhalen uit Davids eigen leven. Een van zijn docenten, waarschijnlijk Nick Nixon, zei ooit tegen hem: 'Fotografeer wat je kent, of waar je om geeft' en dat heeft hij zeer ter harte genomen.

En ik kom er steeds weer achter dat ik fotografie vanuit deze drijfveer het mooist vind.

Eigen idioom

(foto David Hilliard)

Fotograaf David Hilliard heeft zich een eigen fotografisch idioom toegeëigend met zijn panorama's bestaande uit verschillende delen, die eigenlijk individuele foto's zijn. Per deel verschuift de focus, waarmee hij de kijker stuurt. 'Een effect dat ik niet zou kunnen bereiken met één enkele foto', aldus Hilliard.

De Amerikaan is al jaren bezig zijn eigen leven en dat van zijn naasten vast te leggen. Hij probeert zo orde aan te brengen in een chaotisch bestaan. Hilliard richt zich op het persoonlijke, het vertrouwde en gewone, waarbij hij autobiografie en fictie met elkaar verweeft.

'In zijn foto's gebruikt hij fysieke afstand vaak om emotionele afstand te tonen. De steelse blikken die mensen uitwisselen, krijgen een diepere betekenis. En wat eerst intiem en subjectief lijkt, is vaak een commentaar op grotere zaken in het leven', aldus een vrije vertaling van Hilliards werk op zijn website.

Tijdens Paris Photo was een aantal panorama's van hem te zien in stand A44, van La Galerie Particulière. Een boek met zijn werk was uitverkocht, maar via internet heb ik ondertussen een tweedehands exemplaar op de kop weten te tikken. Hopelijk arriveert dat deze week. Ik ben benieuwd. Wordt vervolgd...

Zoals het is...

(foto Franck Gérard)

Het viel ons dit jaar op dat er veel minder collages van foto's waren dan afgelopen jaren op Paris Photo.  Ik vond dat wel jammer, ik houd wel van die verzamelingen waarvan het geheel meer is dan de som der delen. Eigenlijk was 'Projectroom' van Franck Gérard de enige, die we konden vinden.

Gérard richtte een kleine kamer in bij galerie Melanie Rio. Met zwarte wanden, waarop in hij in de een vorm van een ruit steeds allerlei beelden bij elkaar had gehangen, waarvan de onderlinge samenhang niet meteen duidelijk was. Deze foto maakte onderdeel uit van een van de groepen foto's.

Als ik het goed begrijp van zijn website, maken ze deel uit van de serie 'En l'état', wat zoveel betekent 'zoals het is' of 'in de staat'. Sinds 1999 maakte Gérard autonome foto's, soms kleine reeksen, van het dagelijks leven. 'Elk beeld is als een woord waarmee je zinnen en gedichten kunt schrijven, of zelfs verhalen', aldus de fotograaf. 'Het is een bescheiden soort poëtische encyclopedie van mijn zwerftochten in publieke en private sferen.'

Zijn collectie bevat tienduizenden beelden, en hij is ze nog aan het inventariseren...

À la Bogaers

Elk jaar als we in Parijs zijn, bedenken we voor onszelf wat we dit keer zullen fotograferen. Ik blijf trouw aan mijn al jarenlang lopende serie 'European couples', maar ik wilde dit keer ook iets nieuws proberen.

Toen Titeke Postma bij het zien van dit blauwe slot zei 'Kijk, dat vind ik nu een leuke foto', bedachten we dat we daar iets mee konden doen. Een tweede beeld zoeken dat met dat eerste een combinatie vormt. In de stijl van Paul Bogaers ('Upset Down').

Bogaers (Tilburg, 1961) speelt veel met associatie en suggestie. Hij is een van de eerste fotografen die zijn eigen beelden combineerde met 'vernacular photography'; snapshots, ansichtkaarten en dergelijke. Met zijn combinaties nodigt hij de kijker als het ware uit nieuwe verbindingen en betekenissen aan beelden toe te kennen.

En het is grappig te merken dat je de wereld om je heen gaat scannen in een zoektocht naar de perfecte blauwe shawl, omdat je denkt dat je daarmee wat kunt. Nu ik ze zo bij elkaar zie, ben ik er wel tevreden over. Veel meer combinaties heb ik nog niet gevonden, maar het begin is er.

Nawoord

(foto Tamas Dezso)

Aan de zijkant van zijn stand had galeriehouder Robert Koch (stand A33) tijdens Paris Photo drie grote foto's van Tamas Dezso hangen. Deze jongen - Ciprian, the bear danser - was de eerste. Op de tweede stond een grote groep schapen in de sneeuw (Sheepfarm, Silvaso de Sus), die de fotograaf angstig in de gaten hield. En de derde toonde een landschap met een bevroren meer, waaruit een kerktoren omhoog stak: The flooded village of Geamana.

Dezso maakte deze beelden in Roemenië, tijdens de winter. Alle foto's hebben daardoor een zelfde kleurenpalet van veel wit met bruin, groenig en grijs. Twee foto's vormen daarop een uitzondering. Deze zijn binnenshuis gemaakt en tonen een stoel, en een man. In beide gevallen staan zijn onderwerpen tegen een helder blauw geverfde muur, die overigens betere tijden heeft gekend.

Hij noemt zijn serie 'Notes for an epilogue': aantekeningen voor een nawoord. Zo'n titel geeft lading. En waar de foto's al niet genoeg verval, bedreiging en naderend onheil in zich hadden voegt hij dat met deze titel toe.

Op de website van de galerie valt te lezen dat Dezso een mooi maar somber beeld geeft van een snel verdwijnende samenleving. Van de tradities en gebruiken op het platteland, die van generatie op generatie zijn overgeleverd. Hij richt zich op de geïsoleerde regio's van Roemenië, de ineenstortende of vergeten fabrieken, de mensen en de bijna verdwenen cultuur. Het autocratisch regime (1946-1989) werpt zijn schaduw nog vooruit en laat zien waar het land en het volk staan.