30 november 2015

World Press Photo 2015
















Afgelopen week was het weer zover en dit keer zat ik in PuurNoord met Paul Komen en Louis Kockelmann. Paul was de afgelopen vijftien jaar pianist van violiste Emmy Verhey, die een punt aan haar succesvolle muziekcarrière zet. Louis Kockelmann was bijna vanaf het begin betrokken bij het Groot Niet Te Vermijden, het dans- en showorkest dat dertig jaar bestaat en waarover een boek is uitgebracht.

Zelf mocht ik iets vertellen over de expositie van World Press Photo 2015, die sinds zaterdag 21 november in de der Aa-kerk in Groningen te zien is. Nog tot 13 december kun je hier de beste nieuwsfoto's van het afgelopen jaar zien. Uiteraard kon ik niet de hele tentoonstelling bij langs lopen. Achter alle foto's gaan zoveel verhalen schuil.

Dit keer lichtte ik er vier uit, te beginnen bij de winnaar Mads Nissen met zijn portret van twee homoseksuele jongens in Rusland. Daarnaast vond ik het mooi om ook een ander soort foto (van Anand Varma) te laten zien, namelijk een enorme makro-opname van een schimmel die parasiteert op een mier.

Met de feestdagen in het vooruitzicht liet ik ook een foto zien van een jonge Chinees die voor de Westerse markt kerstversieringen rood spuit. Fotograaf Ronghui Chen vermeldt dat hij per dag zeker zes mondkapjes verbruikt in de stoffige omgeving.

En tot slot liet ik één beeld zien uit een reeks die is geschoten over bijna een generatie, namelijk uit The Julie Project - Family Love 1993-2014 van Darcy Padilla. Een aangrijpende serie over Julie, een al jong misbruikt meisje dat verslaafd raakt en op haar achttiende moeder wordt. Julie overleed in 2010, maar Padilla volgt de andere familieleden, onder wie haar dochter Rachel nog steeds.

16 november 2015

Veilig thuis














De spanning trok vanmorgen uit mijn schouders, toen ik me realiseerde dat ik weer gezond en wel thuis in Leeuwarden was.

Afgelopen weekeinde was ik in Parijs, voor Paris Photo. Vrijdagmiddag na aankomst gingen mijn fotovriendin en ik zo snel mogelijk naar deze beurs. Het was er al druk, voor een vrijdag. Ruim vijf uur liepen we rond om zoveel mogelijk in ons op te nemen. Om te zien wat galeries aan fotografisch werk hadden meegenomen, onbekende fotografen ontdekken, nieuw werk van oude bekenden bekijken.

De beurs sloot die avond om acht uur. We hadden al zere voeten, maar omdat we in de buurt waren, wandelden we toch even over de kerstmarkt op de Champs-Elysées. We dronken een glühwein terwijl we bespraken wat we hadden gezien.

Tegen negen uur reisden we met de metro richting ons hotel, aan de Boulevard Beaumarchais. We stapten in Le Marais uit, op zoek naar een restaurant. En toen we daar achter ons voorgerecht zaten, zagen we op televisie wat zich een kilometer of twee verderop afspeelde. Om ons heen zaten anderen te eten, te lachen en te genieten van hun vrijdagavond.

Het werd steeds stiller in de kroeg, toen de ernst van de situatie tot ons doordrong. Mensen geloofden hun ogen niet. Maar de sirenes op de Rue de Rivoli lieten er geen twijfel over bestaan. Dit was erg. Politie, brandweer, ambulances…

We realiseerden ons dat er mensen thuis in Nederland ongerust konden worden. Dus we stuurden een berichtje, om te laten weten dat er met ons niets aan de hand was. De kinderen van mijn vriendin belden. Overstuur, en of ze alsjeblieft heel snel naar het hotel wilde gaan. Ze stelde hen gerust. We zouden geen risico's nemen en meteen bellen als we 'thuis' waren.

Op onze kamer bleven we tot diep in de nacht naar de beelden kijken en naar de reportages luisteren. Gek genoeg voelden we geen angst. Alleen onmacht.

Zaterdag was het stil. Openbare gebouwen bleven dicht, winkeliers durfden nauwelijks open. Ook Paris Photo en Offprint bleven het weekeinde dicht. Wat een strop voor galeriehouders, fotografen en liefhebbers die voor Paris Photo en aanverwante zaken naar Frankrijk waren gekomen. Alleen hier en daar een galerie, en Fotofever in het Carrousel du Louvre konden we bezoeken. Dat gaf ons toch wat te doen, en nog op het gebied van fotografie ook.

Zondag besloten we Place de la République te bezoeken waar al velen hun steun aan de getroffen Parijzenaars hadden betuigd en talrijke televisieploegen verhaal probeerden te halen. Er hing een rare mengeling van verdriet, 'dagje uit', sensatiezucht en saamhorigheid. Onder een stralende zon. Was dit oorlog? Dat het leven doorging, terwijl er om de hoek werd gevochten? Ik vroeg het me af. Vooral toen we in Saint-Germain-des-Prés liepen, waar de zondagse drukte net als anders leek te zijn. Behalve dan dat iedereen bij het horen van een sirene even leek te verstijven.

's Avonds in de trein terug naar Nederland lazen we op Twitter berichten van paniek op het plein, waar we die middag nog hadden gelopen. Iedereen rende alle kanten op. Er zou een dode zijn gevallen…  Loos alarm, bleek even later.

Net als wij hadden veel mensen daar zich geen angst willen laten aanpraten. Ze wilden laten zien dat terreur hen niet klein kreeg. Maar alert waren ze wel, en toch ook bang. Vooral met zovelen bij elkaar. Want zo waren ze een makkelijk doelwit. Geen wonder dat een onverwacht geluid of een kreet een schok veroorzaakte.

Ik was blij dat ik in de trein naar Leeuwarden zat. En dat ik vanmorgen wakker werd in mijn eigen bed.

5 november 2015

Ik hang...




















Het is niet de eerste keer geweest dat ik foto's uit mijn waddenserie heb verkocht, maar het overkwam me nog niet eerder dat ik er vier tegelijk mocht afleveren.

En daar hang ik dan. Boven de bank in het vakantiehuisje van degenen die gecharmeerd waren geraakt van mijn werk, dat deel uitmaakte van de expositie Inspiraties op Wind, Water en Wad in Museum Belvédère in Oranjewoud. Net zoals directeur Han Steenbruggen ze daar had gegroepeerd. 'Dat vonden we mooi.'

Met dank aan deze sympathieke kopers, aan Han Steenbruggen voor zijn presentatie en aan vaklab De Verbeelding in Purmerend voor de geweldige afwerking.

31 oktober 2015

Professioneel portret




















(foto Baukje Venema)

'Als we je boek gaan vormgeven, moet je wel een professioneel portret laten maken', zei mijn uitgever Louw Dijkstra onlangs. Foodtocht door Friesland heeft nu een heuse deadline. De fondsenwerving loopt, dus als mijn teksten en foto's zover zijn, dan kan een vormgever ermee aan de slag.

Het schijnt zo te zijn dat je dan als schrijver/fotograaf op de achterkant (of binnenflap…) van je werk moet staan. Dus moet ik zelf een keer op de foto. Raar, onwennig. 'Vreselijk', verzuchten vele fotografen, die het liefst achter een camera staan.

Maar het is verre van 'vreselijk' om door bevriend fotograaf Baukje Venema op portret gezet te worden. Ze is hartstikke aardig, dus we hebben een hoop lol gehad bij de opnames. En als iemand het spannend vond, was zij het misschien wel. Het is alleen altijd afwachten wat eruit komt, omdat je je zelf nooit zo ziet als een ander.

Met dit portret ben ik heel tevreden. Vrolijk en doortastend. Dat zie ik erin. Maar zoals gezegd; je ziet je zelf nooit zoals een ander.

23 oktober 2015

Tussengebied


















(foto's Norma van der Horst)

Deze week werkte ik weer mee aan een leuke aflevering van het programma puurnoord van Podium tv. Presentatrice Annette Timmer had deze keer dirigent Rintje te Wies en Kees van Twist uitgenodigd.

Te Wies was te gast om iets te vertellen over het jubilerende Roder Jongenskoor, dat in 1985 werd opgericht door Bouwe Dijkstra. Te Wies behartigt ook de belangen van de Roden Girl Choristers, dat sinds 2000 bestaat. Twee jubilea die leiden tot een feestelijk concert in de Martinikerk in Groningen op 31 oktober.

Met Van Twist sprak Timmer over zijn samenwerking met Jan Abrahamse (die in 2013 overleed) en hun streven naar een waddenbreed festival - Waddenzomer - om de schoonheid van het gebied te vieren. Zaterdag 6 november wordt de Jan Abrahamse-lezing gehouden in het Drents Museum in Assen. En ter nagedachtenis aan zijn inzet voor het behoud van de Waddenzee werd op 22 oktober de sculptuur In evenwicht van Arik Visser onthuld.

Als vaste maandgast zat ik tussen beide heren en in aansluiting op de Jan Abrahamse-lezing hadden we besloten dat ik het fotoboek Tussengebied van Norma van der Horst zou bespreken, omdat dit de schoonheid van het wad viert. Van der Horst fotografeerde het Groninger gedeelte van het wad, van Zoutkamp tot Nieuw-Statenzijl en deed dat in twaalf maanden. Ze streefde ernaar ook steeds op een ander tijdstip te fotograferen, maar dat viel in de praktijk niet mee.

De verschillen in lichtomstandigheden vielen bovendien een beetje weg door de zelfgemaakte 'filters' die ze voor haar foto's gebruikt. Deze geven de beelden wel een doorgaans warme gloed en een beperkt aantal tinten, waardoor ze goed bij elkaar passen als serie.

19 oktober 2015

Duindoornoverdaad




















Het is tijd voor de laatste loodjes van Foodtocht door Friesland, dat ik maak in samenwerking met uitgeverij Wijdemeer. Gisteren waren we in Lauwersoog, waar de duindoorn al zijn rijkdom toonde. Wat een bessen! En dat in het wild.

Ik had al vernomen dat het een goed duindoornbessenjaar was, maar hier werd het bewijs geleverd. Nu nog cranberry's en de meeste regionale bessensoorten staan op de foto. Deze en nog wat andere beelden en gesprekken maken de lijst compleet. Of het boek vol. Want de lijst kan nog veel langer, maar het boek hoeft niet uitputtend en volledig te zijn. Dat zou saai worden.

Wordt vervolgd.


14 oktober 2015

Beide kanten














Hij is gegrepen door het Heilige Land, Jan van der Kooi uit Burgum. Vorig jaar vroegen collega's in Israël hem voor een aantal lezingen en bezocht hij het Tel Aviv Museum of Art waar hij over twee jaar - als hij zestig hoopt te worden - mogelijk een expositie krijgt.

Een bevriend verzamelaar van zijn werk wees hem op de 'andere kant' van het verhaal, de Palestijnen, en bracht hem in contact met de invloedrijke Palestijnse zakenman Zahi Khouri. Vanaf diens dakterras mocht hij de oude stad Jeruzalem schilderen. Bovendien maakte hij kennis met mensen van de Dar Al-Kalima Universiteit in Bethlehem, die hem vroegen of hij daar begin volgend jaar les wil geven aan haar kunstacademie.

Van betaling voor deze lezingen wil hij niets weten. 'Ik heb gevraagd om een auto met chauffeur/tolk, die me kan brengen naar plekken waar ik kan werken.' Hij hoopt er Jericho te bezoeken en de bedoeinen. Morgen vertelt hij  in de Leeuwarder Courant meer over zijn ervaringen in de gespannen regio.