Assorted pictures from a kitchen

Zo af en toe treft me de schoonheid van iets heel banaals. Dat kleine toetje groen bijvoorbeeld, dat begin van een nieuwe plant aan het uiteinde van een winterpeen.

Ik wilde er meteen een foto van maken, maar zoals dat gaat met minder dringende zaken, duurde dat even wat langer dan gepland. Dus is de wortel inmiddels aan het uitdrogen.

Maar dat groen bleef koppig overeind. Daar was waarschijnlijk nog een nieuwe plant uitgegroeid, als ik het een kans had gegeven.

(Eerdere afleveringen die in deze serie passen: 'onverwacht mooi' en 'alledaags')

Op de Omrop

Leeuwarden is in 2018 Culturele Hoofdstad van Europa. Tot die tijd dragen nog zeven Europese steden een jaar lang die titel. Onder de noemer 7steden komen de Leeuwarder Courant en Omrop Fryslân met een serie reportages over die andere steden.

Naar elke stad reisde een team van een verslaggever, een programmamaker van Omrop Fryslân en een jonge professional uit Friesland. Alle drie hadden ze een 'link' met een belangrijk thema van die stad. Ze gingen er op zoek naar plaatselijke thema's en verbinding.

Morgen is het mijn beurt, en die van Donostia-San Sebastián, de stad die in 2016 Culturele Hoofdstad is. 's Ochtends komt mijn bijdrage aan #7steden in de Leeuwarder Courant en 's avonds ben ik vanaf 19.20 uur te zien in de documentaire die Henk te Biesebeek maakte. Kok Jan Smink speelt daarin de hoofdrol, want hij deed onderzoek naar het culinaire circuit in de stad. En dat is behoorlijk uitgebreid.

Op de foto zie je het hoofdkantoor van DSS2016. De medewerkers daar waren niet zo happig op onze vragen en hielden ons op afstand. Jammer, vonden wij. Maar het heeft ons werk niet in de weg gestaan.

Culinaire trip

Zo, het was even stil rond dit blog. Dat kwam omdat ik een week in Donostia-San Sebastián (DSS) aan het werk was voor de Leeuwarder Courant, en daarna een weekje vrij had genomen om bij te komen van de inspannende tijd in Spanje. DSS is in 2016 culturele hoofdstad van Europa en daarmee een van de zeven steden die tussen nu en 2018 die titel draagt. Leeuwarden (2018) even niet meegerekend.

Ik mocht de stad bezoeken in het kader van het project 7steden: een samenwerking tussen Omrop Fryslân en de Leeuwarder Courant, betaald uit het Mediafonds van de provincie Fryslân. Samen met tv-verslaggever Henk te Biesebeek en topkok Jan Smink gingen we op culinaire reis, want als ergens de kook- en eetcultuur op niveau is, dan is het in DSS. De stad alleen telt 21 Michelinsterren!

Eten is zo'n belangrijk onderdeel van de cultuur, en bovendien zo'n vanzelfsprekend onderdeel, dat het in het bidboek van DSS2016 nauwelijks aandacht had gekregen. Het sprak voor zich, kennelijk. Wij gingen op onderzoek uit en keken op de markt, in de vissershaven en in pintxosbarren, bij driesterrenkok Martín Beresategui en het Basque Culinary Center, en tot slot bij een sociedad gastronomico. Wat een zware reis…

Onze verslagen verschijnen op 18 december in de Leeuwarder Courant en op Omrop Fryslân, in de serie die op 15 december begint. Dit is alvast een foto van het gebouw waarin het hoofdkantoor van DSS2016 is gevestigd. Een beeld van een onderdeel van een installatie, die op de begane grond te zien was.

Een 'normale' ster

Gisteren was hij nog op tv, donderdag al in de LC en vandaag op mijn blog. Maurice Brenkman, schilder uit Akkrum en deelnemend kunstenaar aan 'Sterren op het doek' bij Omroep MAX. Brenkman was een van de drie schilders die Seth Gaaikema mochten portretteren, terwijl die werd geïnterviewd door presentator Hanneke Groenteman.

Het was een bijzondere uitzending, omdat duidelijk was dat Gaaikema een broos en breekbaar man was geworden. Nog sterk van geest, maar zwak van lijf en leden. De eerste uitzending had hij maar weinig conditie om lang te poseren. En de tweede bijeenkomst, waarop hij uit de drie kunstwerken er één mocht kiezen, was een aantal keer uitgesteld. Kort na de opnames van het programma overleed hij.

Maar niet nadat hij een keuze had gemaakt uit het werk van de drie kunstenaars. Brenkman was niet de gelukkige. Maar Gaaikema prees hem wel om zijn gebruik van de donkere achtergrond. 'Dat ben ik wel, maar dat is privé', vond de cabaretier.

Brenkman interesseert zich in de vraag wat 'normaal' is. Hij koos ervoor Gaaikema te schilderen met bijzonder licht in zijn gezicht en op de grijze krullen, maar zonder theater als achtergrond. 'Hij zei in het interview dat hij niet bang was voor het donker en altijd op zoek was naar het licht. Daar kon ik iets mee.'

Gaaikema koos voor het werk van Astrid de Winter, de twee andere portretten worden voor een goed doel geveild via www.wiebiedtermeer.nl.

Toevalstreffer

Vandaag had ik een bijzondere toevalstreffer. En dan bedoel ik niet deze foto, al is dat een snoepje. Nou ja, het hondje dan.

Met collega Elisabeth Post was ik bij de Nimrod, de landelijke jachthondenproef voor de beste honden van Nederland. Voorjagers kunnen zich niet zelf aanmelden, ze worden gevraagd. En hun deelname is aan bepaalde eisen verbonden, in elk geval moet de hond al de nodige prestaties hebben geleverd. Wat erop neerkomt dat maximaal achttien van de beste jachthonden uit het land aan de start verschijnen.

In de morgen waren Elisabeth en ik druk met de verkoop van programmaboekjes. Het ging ons bijzonder goed af, al zeggen we het zelf. Het geld stroomde binnen.

Maar in de middag waren we actief voor de Leeuwarder Courant. Samen zouden we een (foto)verslag maken. Vergelijkbaar met de manier waarop ze samen Dan Brown interviewden, vorig jaar rond deze tijd.

Er was voor mij weinig gelegenheid dichtbij de proeven te komen. Om de deelnemers niet te storen, werd ook publiek op een redelijke afstand gehouden. Ik kreeg echter toch de kans met andere (geaccrediteerde) fotografen in een hoekje van de startplek te staan op proef B. Net op het moment dat Wim van Loenen uit Kortenhoef en zijn hond Puck daar in actie kwamen.

De hond had al twee proeven glansrijk doorstaan. Van Loenen leek uiterst kalm, maar toen het tweede van de drie apporten binnenkwam, maakte hij al een vreugdedansje. Dit kon niet meer stuk. Hij had in elk geval zijn AA-diploma binnen. Een superprestatie.

Toen Puck ook het derde en daarmee laatste apport keurig afleverde, ging hij voor haar op de knieën en barstte in tranen uit. Ook in het publiek pinkten bekenden tranen weg. Wat een rustige hond, en zo'n vrijwel stille voorjager. Uitstekende combinatie.

Achteraf vertelde Van Loenen dat hij twee jaar geleden al was gevraagd om met deze hond deel te nemen. Hij had toen bedankt. 'Ik stond toen te trillen toen ik de telefoon ophing. Wat had ik gedaan.' Uiteraard kon hij toen niet weten, dat hij twee jaar later opnieuw een kans zou krijgen aan dit bijzondere evenement mee te doen. Maar zijn intuïtie had hem niet bedrogen. Puck was toen waarschijnlijk nog te jong. Dit keer won hij met haar ook het eindklassement.

En ik - die maar één deelnemer van dichtbij had gefotografeerd - had mijn eigen toevalstreffer. Zie de LC van dinsdag 11 november.

(op de foto de Duitse staande hond langhaar Toamfor van Miriam van der Heijden uit Breda.)

Dorp van wisselende samenstelling

(foto Cyril Marcilhacy)

Tot en met 26 oktober was op verschillende plaatsen in Leeuwarden de Fotomanifestatie Noorderlicht te bekijken. Dit was de laatste aflevering van mijn serie voor de Leeuwarder Courant waarin ik een keuze maakte uit het grote aanbod: The village van Cyril Marcilhacy, die te zien was in het Fries Museum.

Wie de serie The village bekijkt, belandt in een vrij donkere wereld, waarvan de bewoners zwervers of verschoppelingen lijken te zijn. En misschien zijn ze dat ook. Maar de serie heeft juist een positieve boodschap.

De Franse fotograaf Cyril Marcilhacy legt het leven vast van een groep daklozen die onderdak krijgt van de Franse ex-biker, ex-dakloze en ex-gevangene Brann du Senon. Twee jaar geleden gooide hij zijn leven om en ontpopte zich tot activist. Hij kocht een stuk grond in het bos van Fontainbleau en twintig oude caravans, waar hij daklozen eten en onderdak biedt.

Er gelden een aantal regels: geen verslavingen en iedereen werkt mee. Bij het voeren van de dieren zoals varkens en kippen, bij het water halen in een van de nabije bronnen, het uitvoeren van reparaties of het ophalen van donaties van supermarkten in de buurt. Eens per maand delen de mannen soep uit aan daklozen in de steden en geven daar voorlichting.

De samenstelling van het dorp wisselt voortdurend. Niet iedereen kan wennen aan het groepsleven. Soms wonen er maar drie of vier personen, soms wel vijftien, aldus Marcilhacy op zijn website.

Cyril Marcilhacy studeerde financiële economie en werkte twee jaar op een accountantskantoor voordat hij een cursus fotojournalistiek volgde. Hij werkt nu als freelance fotograaf. Sinds augustus 2013 leeft hij elke maand een week lang in het caravandorp. Zelfs als het dorp de levens van tienduizenden daklozen in Frankrijk niet verandert, laat het volgens hem in ieder geval zien dat er met weinig middelen toch het nodige kan worden bereikt.

Werken langs de afgrond

(Black.Light Project)

Tot en met 26 oktober was op verschillende plaatsen in Leeuwarden de Fotomanifestatie Noorderlicht te bekijken. Voor de Leeuwarder Courant maakte ik elke dinsdag een keuze uit het grote aanbod. Op 14 oktober was dat het Black.Light Project, te zien in het Fries Museum.

Het optreden van Charles Taylor leidde tijdens de burgeroorlogen in Sierra Leone (1989-1996 en 1999-2003) en Liberia (1991-2002), en ook in omringende landen, tot onmenselijk lijden. Honderdduizenden mensen vonden de dood, vaak teruggevonden in massagraven, en miljoenen burgers sloegen op de vlucht.

Tien jaar lang reisden de Portugese journalist Pedro Rosa Mendes en de Duitse fotograaf Wolf Böwig door West-Afrika om verslag te doen van deze oorlogen. Hun reportages werden wereldwijd in kranten en tijdschriften gepubliceerd en in 2007 genomineerd voor de Pulitzer Prize.

In de vele jaren van hun samenwerking vroegen Mendes en Böwig zich af hoe ze het onbegrijpelijke en het onvoorstelbare in woord en beeld moesten presenteren. Was het wel mogelijk om de ineenstorting van alles wat menselijk is te documenteren en tegelijkertijd de waardigheid van de slachtoffers te herstellen?

Ze nodigden illustratoren en kunstenaars uit op een stripfestival in Duitsland, waar ze ooggetuigen ontmoetten. Zij werkten gezamenlijk aan een samenvoeging van reportages, illustraties, fotografie en tekst. Böwig: ,,Voor bekende striptekenaars als Georg Pratt was het de eerste keer dat ze zich met non-fictie bezighielden.''

Dit Black.Light Project wil een internationale dialoog op gang brengen, die (veel) verder gaat dan traditionele oorlogsverslaggeving. De verschillende elementen vallen samen tot één geheel, een nieuw medium. Na exposities in Europa, Afrika en de Verenigde Staten zullen vijftien verhalen worden gebundeld in een ingenieus boek, dat per hoofdstuk uit te vouwen valt.

In het Fries Museum is over één muur een van de verhalen te zien, dat over de Prince of the death. Het gaat over Morie uit Sierra Leone, de enige overlevende uit een dorp met duizend inwoners dat in één dag werd uitgemoord.

De 'strip' gaat gepaard met een animatie, die door tekst en muziek nog meer indruk maakt. ,,Het gevaar bestaat dat je in de afgrond valt, als je zo dicht langs de rand werkt'', zegt een duistere stem. Doelend op de gruwelen die fotograaf Böwig heeft vastgelegd. Maar Böwig heeft met zijn kompanen een indringende manier gevonden om die afgrond voelbaar te maken, en zelf een stap terug te doen van de rand.