Portret 2

(foto Joost van den Broek)

Remco Campert was erbij. Een broze oude man, die nog niets aan literaire kracht heeft ingeboet. Hij schreef teksten bij tien van de honderd portretten in het boek 'Portret Joost van den Broek' dat afgelopen donderdag werd gepresenteerd. Vijf ervan las hij voor. De foto's die van zichzelf al verhalend zijn, kregen er nog een extra dimensie door.

Campert kende de persoon op de foto's niet, noch de achtergrond of de plek waar ze genomen waren. 'Behalve deze natuurlijk', zei hij bij een portret van zichzelf. Hij was een van de drie mensen die een 'eerste' exemplaar in ontvangst mochten nemen. Net als die andere geweldige portretfotograaf Koos Breukel en een jongetje, dat waarschijnlijk in Joosts volgende boek staat. 'Over tien jaar.'

Bij de bijeenkomst waren ruim 200 belangstellenden, onder wie een aantal (oud)leerlingen van de Fotoacademie. Van hen kochten er 150 een boek en gingen in de rij staan voor een handtekening. Ik vond alleen 'voor Gitte' wel wat karig, maakte een grapje en zei dat Stephan Vanfleteren in mijn boek tenminste nog 'voor mijn lieve collega in het noorden' had gezet. Dat staat nu ook in Joosts boek.

Organisch

(foto Rune Guneriussen)

Van de Noorse fotograaf Rune Guneriussen hingen twee grote foto's op Paris Photo. Op de ene was een soort rivier van boeken te zien. De andere was nog mooier. Aan een herfstachtig kale struik met rode bessen of bottels had hij een grote tros gehangen van keukenstoelen met rode zittingen en ruggen.

Op internet valt te lezen dat Guneriussen al een aantal jaren dit soort foto's maakt. Hij gebruikt voorwerpen die de rol van dieren, insekten of zelfs schimmels krijgen. Lampen hebben zijn voorkeur, vooral de beweegbare bureaulampen of lieftallige schemerkapjes. Brandend, voor een feeëriek effect. Maar hij heeft ook series met ouderwetse, grijze telefoontoestellen en tafels gemaakt.

Aan de ene kant vallen de voorwerpen op in dit voor hen vreemde landschap. Maar aan de andere kant maken ze er organisch onderdeel van uit. De lampen staan in een vlakte als een groep grazende koeien. Boeken vloeien als water over de met mos begroeide rotsen. Bijzonder op een haast vanzelfsprekende manier.

Afgronden

(foto Manuela Marques)

Op het eerste gezicht zijn de foto's van Manuela Marques een soort 'snapshots' van het dagelijks leven. Om deze losse beelden bij elkaar te laten passen, lijkt een lastige opgave. Maar wie leest over haar werkwijze komt erachter dat haar series verre van toevallig zijn, maar juist zorgvuldig geësceneerd.

'Beelden zijn afgronden', zegt ze. Je komt er niet uit, maar raakt erin verdwaald. De uitweg lijkt zoek. De serie is te zien in galerie Anne Barrault en in een tabloid die onder meer bij Paris Photo verkrijgbaar was. Ze begint met dit beeld van een spiegel, waarin je net niet ziet waar je bent of wat de fotograaf zou hebben willen vastleggen.

Op de site van de galerie valt te lezen waarom de spiegel symbolisch is voor Marques' werk. Vrij vertaald zegt Michel Foucault over de spiegel: '...het maakt de plek waar ik ben en mijn spiegelbeeld vrij reëel vergeleken met de omgeving, maar ook onwerkelijk omdat ik, om te moeten kijken, dat virtuele punt ginder moet passeren.'

Marques maakt van dit duale element van een spiegel de kern van haar fotografie: haar zone tussen onze omgeving en 'ginder'. De toeschouwer blijft 'hangen' in de diepte, zich afvragend waaraan de man denkt die met gesloten ogen op een onopgemaakt bed zit. Of waarom er een aantal plastic tasjes in een boom hangt.

Ik vind het knap hoe Marques de uiteenlopende beelden met elkaar weet te verbinden in dezelfde sfeer. Ze hebben iets donkers, niet alleen qua licht en kleur maar op een ander, dieper niveau.

Pieds de Paris Photo

Nou, ik ben weer terug. Met een opschrijfboekje vol notities, allerlei ideeën en tientallen foto's waaruit ik series wil samenstellen. Paris Photo betekende weer een vruchtbaar weekeinde voor reisgenote Titeke Postma en mij. De tijd is vanavond te kort om al veel te onthullen, maar daar zal ik de komende dagen gefaseerd tijd en aandacht aan besteden. Ik begin hier even met een foto die deel gaat uitmaken van mijn serie 'Pieds de Paris', als altijd gefotografeerd in het Carrousel du Louvre waar Paris Photo wordt gehouden.

Voorop

'Op de veurste bladzie van de Loeks'... Dat gevoel had ik zaterdagmorgen even toen ik mijn eigen foto voorop Sneon en Snein zag staan, de zaterdagbijlage van de Leeuwarder Courant. Tuurlijk, als je bij die krant werkt sta je er wel vaker in. Ook wel met foto's. Maar het is toch wel mooi.

Voor wie 'Veurste bladzie van de Loeks' niets zegt... Het komt uit 'Afscheidslied' van het Groninger duo Pé Daalemmer en Rooie Rinus (Peter de Haan en Frank den Hollander). Wereldberoemd in Stad, Ommeland en Hoornse Plas.

Het duo is tegenwoordig weer actief. Niet alleen op hyves en Facebook, maar ook op het podium. Het heeft er alle schijn van dat ze met Oud en Nieuw weer te beluisteren zijn! Goed nieuws voor alle fans van Jelle (ga lekker) en Baukelien (waar ga je naartoe).

Overigens leidde de bewuste foto van een oesterraper/visser naar een verhaal binnenin de bijlage over oestervissers op het wad. De pdf van die pagina's zal ik op mijn website zetten.

Portret

(foto Joost van den Broek)

Ergens in juni van dit jaar kreeg ik een mail van fotograaf Joost van den Broek, bij wie ik ben afgestudeerd aan de Fotoacademie Amsterdam. Of ik belangstelling zou hebben voor een boek met daarin honderd van de vele portretten die hij als fotograaf maakte. 'Puur portret' zou de titel luiden en d'jonge Hond wilde het uitgeven.

Een bescheiden manier om via voorintekening alvast een zekere oplage te garanderen. Uiteraard zei ik 'ja', want Joost is een heel goede fotograaf en vooral zijn portretten zijn mooi. Ingetogen, rustig, meestal zonder afleiding. Inderdaad 'puur portret', maar is dat wel zo'n passende titel?

Ik vond van niet, maar wie ben ik. Het boek kwam nog ter sprake tijdens mijn interview met Stephan Vanfleteren eind juni. Hij en Joost zijn van dezelfde leeftijd, van dezelfde statuur. Toen ze elkaar een keer ontmoetten, bleek dat ze elkaars werk erg waardeerden en volgden wat de ander deed. Dus ik vermoedde dat Joost hem ook had laten weten van zijn plan. Dat bleek het geval. Stephan had ook ingetekend.

Gelukkig is de titel uiteindelijk aangepast. Donderdag 25 november is de presentatie van wat 'Portret Joost van den Broek' is gaan heten. In het Volkskrant Magazine van dit weekeinde alvast een voorproefje met onder meer deze foto van Remco Campert. Hij schreef de teksten voor het boek. Een extra reden het te kopen.

Back to Ilse

Zo, dat is even geleden, maar ik ga weer een keer bij Ilse Kraaijeveld op bezoek. Ze woont tegenwoordig in Eindhoven en traint daar in de zwemploeg van coach Jacco Verhearen. Geen geringe prestatie. Over twee weken is het Europees kampioenschap en daarom besteedt de Leeuwarder Courant aandacht aan haar. Met verslaggever Frederik Bierling ga ik naar haar toe. Kan ik mijn 'archief' over deze potentiële olympische zwemster verder uitbreiden.