NL in het kwadraat

 

Dit is een foto van Martin Hierck, uit zijn boek NL2 (dat je leest als NL kwadraat). Ik schreef er het volgende artikel over in de Leeuwarder Courant:

Een rechte rij populieren langs een al even strak kanaal. Vierkante huizenblokken aan het water. Een man p een fiets met vier plastic tassen van dezelfde supermarkt. Een gele prullenbak op een verder grijze parkeerplaats, omzoomd met onbestemd groen. De foto's van Martin Hierck laten Nederland zien in z'n alledaagsheid. 'Dat wat niet als fotogeniek wordt beschouwd, daar iets fotogenieks van maken'. zo zegt hij zelf.

Hierck spiegelt zich aan William Eggleston (1939), de Amerikaanse fotograaf die eind jaren zestig als een van de eersten kleur gebruikte in zijn kunstfotografie. Kleur werd door zijn collega's destijds geassocieerd met commercie en toerisme, de expositie van zijn foto's in het Museum of Modern Art in 1976 was dan ook een doorbraak. Vanwege de verzadigde kleuren en vanwege zijn stijl. Eggleston fotografeerde zijn dagelijkse omgeving. Daar het best  van maken en deze vastleggen met fotografie, zonder oordeel en zonder zijn eigen smaak te laten meewegen. 'It was just there, and I was interested in it', zei hij. Zijn observerende stijl word daarom 'democratisch' genoemd.

Wat onderwerp betreft sluit Hierck aan bij Eggleston, maar in  kleur niet. Integendeel. De fotograaf uit Zeist wilde voor dit project geen felle, verzadigde kleuren en grote contrasten. 'Ik had als nel een plaatje in mijn hoofd van grijs, overbelicht en strak. 'Hij laat zijn camera in de tas als de lucht strakblauw is. 'voor mij geen blauwe luchten met witte wolken. Wel blauw, maar nevelblauw.'

Wat niet wil zeggen dat zijn foto's somber zijn. Eerder wat mistig en dromerig. 'Ik besloot al snel dat ik deze serie vierkant wilde doen. Om de foto's een polaroid-achtige uitstraling te geven.' Dat zachte kleurenpalet past daarbij.

Het idee voor NL2 - Een vierkante kijk op het gewoonste land van de wereld kreeg hij gek genoeg door veel te reizen. 'Elke keer als ik op Vliegveld Eindhoven of Schiphol landde en naar huis reed, zag ik diezelfde lijnen in het landschap. Dezelfde structuur... overal gelijk.' Afgelopen jaar reisde hij door eigen land. 'Ik ben op Schiermonnikoog geweest en naar Groningen, verschillende keren naar Noord-Holland, Rotterdam en Den Haag...'

Hierck wil met zijn foto's een verhaal vertellen. Dit visual storytelling doet hij sinds een jaar of tien, sinds hij een workshop storytelling volgde bij Guus Rijven in Den Haag. 'Daar hoorde ook een portfolio review bij. Je kunt een eigen stijl hebben, maar van een autoriteit als Rijven leer je anders te zien.' Voor die tijd was Hierck vooral natuurfotograaf.

Hij werkt bij Vogelbescherming Nederland en geeft daar onder meer cursussen natuurfotografie. Op zijn website staat een aantal series die hij sindsdien maakte. Blossom fails to bloom this season zijn foto's die hij op een roadtrip door het Westen van de Verenigde Staten maakte. Eggleston is hier zijn directe inspiratiebron. Garzweiler II gaat over het verdwijnen van kleine Duitse grensdorpen, die plaats moeten maken voor open mijnbouw. Iceland is een serie gemaakt op IJsland. En met Soviet Memories laat hij zien dat de Sovjet-Unie nog steeds aanwezig is in het hedendaagse Rusland.

Meer actuele verhalen heeft hij van zijn website gehaald. Pogingen om deze gepubliceerd te krijgen in landelijke kranten liepen op niets uit. 'Ze krijgen zoveel aangeboden, het is moeilijk daar tussen te komen', verzucht hij. De serie Nederlandse beelden liet hij aan fotograaf en programmamaker Ruben Terlou zien. 'Die moedigde me aan er iets mee te doen. 'Ze zijn anders dan andere boeken over Nederland. Dat moet je gaan proberen', vond hij.'

Voor NL2 probeerde Hierck daarom een uitgever te vinden. 'De meesten willen wel, maar dan moet je 10.000 euro meenemen.' Met crowdfunding lukte het hem niet de financiering rond te krijgen. Totdat hij bij communicatiebedrijf Rotterdam Veenman+ van Edwin Veekens terechtkwam, met de eigen uitgeverij Kyosei. 'Hier had men er het volste vertrouwen in' en de samenwerking resulteerde in een boek op stoeptegelformaat.

Het is door elke boekhandel te bestellen uit het Centraal Boekhuis. Wie het in handen heeft, kan gaan speuren of hij locatie van de foto's herkent. De vuurdoorn tegen een garage met kanteldeur, de oranje brievenbus op een verlaten straathoek en de uitvergrote puntzak friet naast een aftands schuurtje verraden niets. Er is eigenlijk maar één uitzondering op die generalist6ische beelden: die ene kruising met bewegwijzering naar Abrahams Mosterdmakerij...

Martin Hierck - NL2 - een vierkante kijk op het gewoonste land van de wereld, met essay van Jean-Paul Geelen, Uitgeverij: Kyosei, (132 pag, 34.95 euro), www.hierck.com, www.kyosei.nl 

Feestpakket

Op het nippertje, maar uiteraard nog op tijd, bracht UPS vanmorgen mijn Z-cards langs. Maar liefst 250 visitekaartjes annex portfolio's. Ik maakte een klein vreugdedansje door de kamer. Ze zien er prachtig uit. Als ik hier New York niet mee kan veroveren, dan weet ik het niet meer!

Een Zcard, voor wie dat niet weet, is een uitvouwbaar vel papier. In opgevouwen toestand beschermd door twee kartonnetjes, verkrijgbaar in verschillende maten. Vaak gebruikt als festivalprogramma of als plattegrond. Ik wilde voor de reis naar New York een handzaam portfolio en kwam zodoende bij het visitekaartmodel uit.

Beide foto's waarmee ik op Photoville 2015 vertegenwoordigd ben, staan er op. De ene foto groot op de vrije zijde, de anderen als een van de kaartjes. De andere kartonnen kant is mijn visitekaartje.

De kant waarop het karton is geplakt bestaat uit 6 x 3 vakjes, waarvan twee zijn bezet door de stevige 'vleugels'. Op de resterende plekken heb ik twee foto's uit de serie van het Jiddisch Festival van vorig jaar gekozen, en zes foto's uit mijn boek De achterban - supporters van SC Cambuur. Er was bovendien nog plek voor twee Parijse combinaties en voor één foto uit het kwartet dat tot 13 september in Museum Belvédère hangt op de expositie Improvisaties op Wind, Water en Wad.

Het waddenlandschap strekt zich uit over twee vakjes. En de staande foto's van het Jiddisch festival heb ik ook met twee vakjes elk bedeeld. Op die 'polaroids' staan teksten, die ik heb vertaald, en ook in twee overgebleven vakjes kan ik uitleggen uit welke series de andere foto's komen. Kortom, compact en informatief. Kon niet beter.

Had ik maar...

Mijn handschrift is vaak wat slordig, dat krijg je als journalist. Langzaam en netjes schrijven leer je af. Snelheid is alles.

Voor mijn kleine expositie 'Vos iz geblibn' tijdens het Jiddisch Festival Leeuwarden in Tresoar, vroeg vormgever Marcel Westra mij om de dichtregels waarop mijn foto's zijn geïnspireerd. Handgeschreven…

In mijn vorige blog liet ik al zien hoe ik had geoefenend. Het had bijna iets van strafwerk. Maar als je zo'n zinnetje toevoegt aan een foto, vormgegeven als een polaroid, dan krijg je dit.

Alsof je snel een zinnetje onder het beeld hebt gezet om niet te vergeten. Ter herinnering. En dat is precies waar het festival dit keer om draait: melancholie, weemoed, wat is gebleven (vos iz geblibn).